Feb 212019
 

Mae David Murphy, Ymgynghorydd Rhaglen – Cwympo ac Eiddilwch, yn dweud wrthym am Wythnos Ymwybyddiaeth o Gwympo 2019

Oeddech chi’n gwybod ei bod hi’n Wythnos Ymwybyddiaeth o Gwympo yng Nghymru rhwng dydd Llun, 18 Chwefror a dydd Gwener, 22 Chwefror, a noddir gan Gofal a Thrwsio Cymru, Age Cymru ac Age Connects. Yn 1000 o Fywydau – Gwasanaeth Gwella, Iechyd Cyhoeddus Cymru, mae’r tîm Cwympo ac Eiddilwch yn rhoi ein cefnogaeth i’r ymgyrch, ac wedi cael eu hannog gan ddiddordeb a chefnogaeth ehangach cydweithwyr ar draws GIG Cymru a Llywodraeth Cymru.

Beth yw cwymp?
Mae cwymp yn ddigwyddiad dieisiau lle mae unigolyn yn dod yn ddisymud yn anfwriadol, naill ai ar y llawr, neu ar lefel is, wedi neu heb golli ymwybyddiaeth. (Arweiniad Clinigol NICE 2013)

A yw cwympo yn broblem gyffredin?

Ydy. Mae cwympo yn rhoi pwysau sylweddol ar wasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol, yn ogystal â’r trydydd sector yng Nghymru. Pobl 65 oed a hŷn sydd â’r risg uchaf o gwympo, gyda 30% o bobl dros 65 oed, a 50% o bobl dros 80 oed, yn cwympo o leiaf unwaith y flwyddyn. Yng Nghymru yn unig, amcangyfrifir y bydd 122,000 o bobl hŷn yn cwympo mwy nag unwaith yn eu cartref, gydag oddeutu 7,000 ohonynt yn mynd i’r ysbyty. Mae hyn yn creu pwysau ychwanegol ar Wasanaethau Ambiwlans a staff ysbytai.

Cost cwympo

Yn fwyaf arwyddocaol, mae cost ddynol cwympo yn cynnwys trallod, poen, anafiadau, colli hyder, colli annibyniaeth a marwolaeth. Mae cwympo hefyd yn effeithio ar aelodau teulu a gofalwyr pobl sy’n cwympo.

Amcangyfrifir bod cwympiadau’n costio mwy na £2.3 biliwn y flwyddyn i’r GIG yn unig yn y DU (NICE 2013). Gan ddefnyddio amcangyfrif syml ar sail poblogaeth, gallai hyn fod yn hafal i oddeutu £110 miliwn i GIG Cymru. Felly, mae cwympo yn cael effaith ar ansawdd bywyd, iechyd a chostau gofal iechyd, yn ogystal â chael effaith ar y gymuned a’r economi ehangach.

Tasglu cenedlaethol

Dyna pam y sefydlwyd Tasglu Atal Cwympiadau Cenedlaethol ychydig dros ddwy flynedd yn ôl, gyda chefnogaeth 1000 o Fywydau – Gwasanaeth Gwella yn Iechyd Cyhoeddus Cymru.  Mae’r Tasglu’n canolbwyntio ar reoli ac atal cwympiadau sylfaenol, gydag uchelgais i leihau nifer y cwympiadau y mae pobl hŷn yng Nghymru yn eu cael. Enw’r ymgyrch atal cwympiadau cenedlaethol yw ‘Sadiwch i Gadw’n Saff’. Mae’n ymgorffori ymyriadau sy’n ymwneud â’r tri philer o hyfforddiant cryfder a chydbwysedd, nodi hanes cwympo, a mynd i’r afael â ffactorau amgylcheddol, er mwyn atal niwed osgoadwy.

Mae cyflawni gweithgareddau neu ymarfer corff priodol yn bwysig hefyd. Mae Cymdeithas Siartredig y Ffisiotherapyddion yn nodi bodi segurdod corfforol yn broblem iechyd cyhoeddus fawr ac yn rhywbeth sydd angen ei flaenoriaethu. I weld ymgyrch Cymdeithas Siartredig y Ffisiotherapyddion, gwiriwch #LoveActivityHateExercise

Lansio Wythnos Ymwybyddiaeth o Gwympo

Neil William o Gofal a Thrwsio Cymru yw Cadeirydd y Tasglu. Mewn erthygl ddiweddar yn y Western Mail i lansio Wythnos Ymwybyddiaeth o Gwympo, nododd na ddylid ystyried cwympo yn rhan anochel o fynd yn hŷn. Mae ymgyrch eleni yn targedu meddygfeydd Cymru trwy ddarparu taflenni a phosteri sy’n rhoi cyngor synnwyr cyffredin a chyfeirio gwasanaethau. Mae rhai o’r negeseuon allweddol i atal cwympo yn cynnwys gwirio bod esgidiau yn addas ac yn ffitio’n dda, sicrhau bod meddyginiaeth yn cael ei hoedlog, cael profion llygaid, cynnal diet iachus a bod yn hydradol. I gael mwy o wybodaeth, dilynwch y ddolen i weld y Ganolfan Adnoddau ynghylch Atal Cwympiadau: http://www.ageingwellinwales.com/en/resource-hub/fp-resources

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)