Sep 122019
 

Mae David Wastell yn Nyrs Gofrestredig a Rheolwr Gwelliant Gwasanaeth gyda thîm Dirywiad Acíwt 1,000 o Fywydau.

Siaradom ni ag ef am gyflwyno’r Sgôr Rhybudd Cynnar Cenedlaethol (#NEWS) mewn cymunedau ledled Cymru – sef rhan allweddol o ymateb 1,000 o Fywydau i’r her oedd yn rhan o gynllun Cymru Iachach i wella rheoli salwch acíwt ar draws y llwybr system cyfan.

Dywedwch ychydig wrthym am eich cefndir?

Cymhwysais yn Sydney, Awstralia, un mlynedd ar hugain yn ôl. Mae fy nghefndir yn bennaf wedi bod yn gweithio mewn Unedau Gofal Dwys, ac roeddwn yn ffodus i fod yn rhan o’r Rhaglen ‘Rhwng y Baneri‘ yn New South Wales, a chyflwyno siartiau â chodau lliw ym mwrdd iechyd Gogledd Sydney. Hwn oedd fy mhrofiad cyntaf o siart a gynorthwyodd staff rheng flaen i adnabod Dirywiad Acíwt (DA).

Sut mae’r siartiau yn cael eu defnyddio yng Nghymru?

Dychwelais i Gymru yn 2014 a chefais sioc i ddarganfod bod siartiau arsylwi a sgorio lliw â chod yn cael eu defnyddio’n eang yn y sector gofal acíwt a’u bod yn elfen allweddol wrth adnabod cleifion â sepsis. Ers hynny, mae GIG Cymru wedi cael ei gydnabod yn rhyngwladol trwy’r ‘Wobr Cynghrair Byd-eang’ (2016) am ymgorffori dull safonol o adnabod sepsis mewn lleoliadau acíwt trwy’r Sgôr Rhybudd Cynnar Cenedlaethol (NEWS).

Tan 2017, prif ffocws y tîm Dirywiad Acíwt oedd gweithio mewn lleoliadau acíwt. Fodd bynnag, mae’r pwyslais wedi symud yn ddiweddar, yn unol ag agenda Cymru Iachach, ac rydym ni bellach yn canolbwyntio ar weithio gyda staff mewn lleoliadau cymunedol er mwyn gwreiddio NEWS yn ymarferol. Y nod yw sicrhau mai NEWS yw’r iaith sengl ar gyfer adnabod cleifion sydd mewn perygl o ddirywiad acíwt ar draws pob rhan o’r system iechyd a gofal cymdeithasol. Trwy gyflwyno NEWS a’r system sgorio rhybudd cynnar ar gyfer dirywiad acíwt, bydd modd sicrhau bod triniaeth, gofal a chynllunio gofal uwch yn cael lle blaenllaw mewn anghenion unigolion, gan arwain at ddarparu gofal yn agosach at adref.

Beth yw graddfa’r gwaith hwn yn y gymuned?

Mae’n anferth – bellach, mae dros 170 o dimau yn weithredol ledled Cymru, sydd gyfwerth â dros 1,500 o nyrsys ardal. Yn ogystal, rydym yn gweithio â meddygon teulu a thimau ymateb acíwt  ar draws pob bwrdd iechyd, yn ogystal ag ymatebwyr cyntaf (Gwasanaeth Ambiwlans Cymru ac Ambiwlans Sant Ioan). Fy rôl i yw cynorthwyo unigolion a thimau i graffu ar y systemau a’r prosesau mewn perthynas â dirywiad acíwt a chyflwyno mesurau ac offer gwelliant safonol ar draws eu timau er mwyn gwella’r broses o adnabod cleifion sydd mewn perygl o ddirywiad acíwt (gan gynnwys sepsis).

Pa fesurau ac offer gwelliant ydych chi’n eu golygu? 

Gan weithio o fewn y fframwaith gwelliant newydd, rydym wedi cefnogi timau cymunedol gyda’r Model Gwelliant, ymgysylltu â rhanddeiliaid a dadansoddi maes grym a defnyddio offer casglu a dadansoddi data. Gan ddefnyddio mapiau rhyngweithiol o Gymru, gallwn blotio cynnydd y timau gyda system goleuadau traffig. Wrth i’r gwahanol dimau ddod yn NEWS Barod (melyn) neu’n NEWS Weithredol (Gwyrdd), mae’n gynrychiolaeth weledol o’r gwelliannau y mae’r timau ac iechyd yn eu gwneud. Bu’r diwrnodau Arweinwyr Rhaglenni misol yn hanfodol bwysig, ac maent wedi darparu cyfleoedd i ddysgu ar y cyd, mewn amgylchedd cefnogol ac anfeirniadol. Yn ogystal, rydym wedi datblygu offer yn cynnwys siartiau NEWS, cyfarpar sgrinio sepsis a phecynnau anafiadau arennau acíwt. Gallwch lawrlwytho’r rhain o wefan 1,000 o Fywydau neu ofyn am gopïau gan unrhyw aelod o’r tîm cenedlaethol.

Pam gwnaeth y ffocws symud i leoliadau cymunedol?

Mae llwyddiant NEWS mewn lleoliadau acíwt yn dangos ei fod wedi darparu’r sail ar gyfer dull unedig a systematig o asesu a blaenoriaethu cleifion sy’n ddifrifol wael. Mae’n system tracio a sbarduno syml ar gyfer monitro cynnydd clinigol pob claf, a chaiff hynny ei adlewyrchu gan y ffaith ei fod yn cael ei ddefnyddio mewn 60 o ysbytai yng Nghymru heddiw, yn ogystal â Gwasanaeth Ambiwlans Cymru.

Fodd bynnag, roedd bwlch amlwg rhwng yr hyn a oedd yn digwydd yn y Sector Gofal Acíwt ac yn y gymuned. Yn 2017, cefais gyfle i weithio gydag Eve Lightfoot (Nyrs y Flwyddyn Coleg Nyrsio Brenhinol 2018) a chyfrannu at faes hyfforddiant nyrsys ardal mewn perthynas ag ymwybyddiaeth sepsis a dirywiad acíwt. Sylweddolais yn gyflym fod gan dimau frwdfrydedd ac awydd amlwg i weithredu NEWS, ond roedd addysg briodol ynghylch cydnabyddiaeth dirywiad acíwt a sepsis yn brin. Ar yr un pryd, roedd gan y timau adnoddau cyfyngedig, er gwaethaf y ffaith bod eu llwythi gwaith a chymhlethdod anghenion eu cleifion yn cynyddu’n aruthrol.

Treuliais lawer o amser yn cysgodi Arweinwyr Nyrsio Ardal a thimau ledled Cymru, lle cefais y cyfle i arsylwi achosion amrywiol; o ymweliadau dyddiol er mwyn gwneud gwiriadau cetonau gwaed a charthu cathetrau i rwymo coesau cymhleth a phacio anafiadau abdomenol.

Y nod oedd arsylwi sawl claf a oedd yn cael set lawn o arsylwadau ac, o hynny, pennu gwaelodlin NEWS. Nid oedd hynny’n digwydd yn rheolaidd.

Cefnogwyd yr angen i ddarparu gofal yn agosach at adref i bobl Cymru yn llawn gan Lywodraeth Cymru ac, yn benodol, roedd y ddogfen strategaeth “Cymru Iachach” yn ei gwneud yn flaenoriaeth. Ym mis Mawrth 2019, gorchmynnodd y Prif Swyddog Nyrsio y dylid cyflwyno NEWS a’i weithredu gan bob tîm nyrsio ardal ledled Cymru.

Pa wahaniaeth fyddai NEWS wedi’i wneud o ran newid deilliannau yn yr achosion a arsylwyd?

Petai NEWS wedi bod ar gael yn nifer yr achosion a arsylwais, byddai wedi darparu mesur goddrychol o unrhyw ddirywiad ac, o bosibl, wedi codi cwestiynau am sepsis. Yn ogystal, daeth yn amlwg iawn nad oedd gan staff yr holl offer angenrheidiol i ddarparu asesiadau NEWS. Roedd angen darparu hyfforddiant o ran cydnabod ac ymateb i ddirywiad acíwt yn y gymuned ac ar lefel Cymru gyfan. Daeth hynny’n ganolbwynt i’r rhaglen.

Sut ydych chi’n meddwl y bydd gwybodaeth a hyfforddiant gwelliant yn gwneud gwahaniaeth i staff a chleifion?

Yn bersonol, rydw i wedi gweld effaith gwreiddio dull systematig o adnabod claf afiach ar ddau gyfandir, yn seiliedig ar feddylfryd gwelliant a’r awydd i newid. Bydd NEWS yn y sector cymunedol yng Nghymru’n cael effaith sylweddol ar y ffordd rydym yn cyfathrebu â chleifion a theuluoedd. Yn fy marn i, bydd NEWS yn gwella’r gofal rydym yn ei ddarparu, gan roi’r unigolyn yng nghanol popeth rydym ni’n ei wneud.

I weithwyr proffesiynol, yn enwedig aelodau staff amhrofiadol, bydd NEWS yn darparu’r sgiliau, offer ac adnoddau hyfforddi angenrheidiol iddynt i wneud newidiadau a fydd yn rhoi mwy o ymdeimlad o gyflawniad personol a thîm iddynt.

Am y tro cyntaf erioed, mae gennym iaith salwch cyffredin sy’n cysylltu pob rhan o’r system iechyd a gofal cymdeithasol gyda’i gilydd yng Nghymru. Trwy NEWS, mae pawb yn siarad yr un iaith ar gyfer adnabod dirywiad acíwt a sepsis, a hynny ar yr adeg gynharaf, sy’n gwneud gwahaniaeth enfawr. Mae hyn yn gyffrous i bawb, yn bennaf oll ein cleifion!

* Mae 1,000 o Fywydau yn cael ei ail-lansio fel Gwelliant Cymru – gwasanaeth gwelliant Cymru gyfan ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol. Ymunwch â ni yn y lansiad ym mis Tachwedd. Darllenwch amdano a chofrestrwch fan hyn: http://www.1000livesplus.wales.nhs.uk/newyddion/51536

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)