Dec 072018
 

Dr John Boulton, Cyfarwyddwr Dros Dro Gwella Ansawdd a Diogelwch Cleifion y GIG, Gwasanaeth Gwella 1000 o Fywydau

Mae’r misoedd diwethaf wedi bod yn brysur ers i fi ymuno ag Iechyd Cyhoeddus Cymru dros yr haf – ond nid cwyno ydw i! Pan gyrhaeddais i am y tro cyntaf, roeddwn i hefyd yn gweithio’n rhan-amser yn fy swydd fel Cyfarwyddwr Gweithredol Gwella Parhaus ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan, ac felly roeddwn i’n gwisgo dwy het mewn gwirionedd. Bellach, ychydig fisoedd ar ôl dechrau’r rôl amser llawn, rwy’n parhau i gael fy synnu gan faint o waith sy’n cael ei wneud ac ymroddiad tîm Gwasanaeth Gwella 1000 o Fywydau.

Mae’r misoedd diwethaf wedi bod yn daith o ddarganfod a chasglu gwybodaeth, ac rwyf wedi cwrdd â nifer o grwpiau rhanddeiliaid er mwyn cael dealltwriaeth ddofn o sefydliad sydd eisoes yn ei ddegfed flwyddyn – rwyf wedi clywed pethau da iawn.

Yn ystod y daith honno, fodd bynnag, cafwyd cydnabyddiaeth gref bod angen i’r tîm 1000 o Fywydau ddatblygu’r ffordd y maen nhw’n cefnogi Gwella Ansawdd yng Nghymru. Rwy’n credu y bydd 2019 yn gyfnod cyffrous i Wasanaeth Gwella 1000 o Fywydau. Rydym ni’n ystyried ein gwaith ar hyn o bryd a sut rydym ni’n ei wneud er mwyn ein galluogi ni i helpu GIG Cymru a Gofal Cymdeithasol i wella gwasanaethau a chyflawni’r weledigaeth a roddir yng nghynllun Llywodraeth Cymru Cymru Iachach: ein Cynllun Iechyd a Gofal Cymdeithasol (2018).

Mae’r cynllun yn ymateb i’r Adolygiad Seneddol o Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Nghymru (2018), ac mae’n nodi gweledigaeth tymor hir ar gyfer y dyfodol, sef ‘iechyd a gofal cymdeithasol yn cael eu darparu drwy un system gyfan ddi-dor’, sy’n canolbwyntio ar iechyd a lles, ac ar atal salwch. Mae’n galw am drawsnewid yn system integredig, gyda modelau newydd o iechyd a gofal cymdeithasol lleol di-dor, ac rydym yn datblygu cynlluniau o gwmpas sut gallwn ni eich cefnogi i gyflenwi’r trawsnewidiad hwn. Mae tîm 1000 o Fywydau mewn lle da i gynorthwyo hyn.

Er mwyn llywio ein ffordd o feddwl, hoffem glywed oddi wrth yr holl staff a gwasanaethau am eich profiad o wella gwasanaethau, a sut hoffech chi helpu gan edrych at y dyfodol. Rhannwch eich barn gyda ni trwy ein harolwg ar-lein.

Byddwn yn rhoi adborth yn y flwyddyn newydd ynghylch beth a ddysgwyd a sut gallwn ni eich cefnogi chi wrth symud ymlaen – cadwch lygad ar ein gwefan, cylchlythyr a’r cyfryngau cymdeithasol i weld y newyddion diweddaraf.

 

 

 

 

Aug 082018
 

Dawn Parry

Wrth i fi gerdded i gyfarfod yn Ysbyty Plant Cymru yn ddiweddar, dechreuais fyfyrio ar faint sydd wedi digwydd ers i fi ddechrau yn y swydd ym mis Ionawr, oherwydd cyn fy swydd bresennol roeddwn yn gweithio yn yr union ysbyty hwnnw.

Dechreuodd fy ngyrfa nyrsio ym 1984, pan ddechreuais fy hyfforddiant RGN ym Mangor, Gogledd Cymru, ger fy nhref enedigol ar Ynys Môn. Ar ôl cymhwyso, dechreuais fel Nyrs Staff ar yr uned bediatrig cyn ennill fy RSCN yn Great Ormond Street ym 1989. Yna, symudais i Gaerdydd lle mae fy ngyrfa wedi mynd o nerth i nerth hyd heddiw. Rwyf wedi bod yn lwcus i gael mewnwelediad i faes nyrsio pediatrig mewn lleoliadau gwledig a threfol, mewn gofal trydyddol ac ysbytai cyffredinol rhanbarthol. Mae’r mewnwelediad hwn wedi bod yn amhrisiadwy i fi wrth gysylltu â chydweithwyr newydd mewn ysbytai ledled Cymru ac i ddeall rhywfaint o’r pwysau sydd arnynt, a’r heriau maen nhw’n ceisio eu goresgyn.

Nid yw’r holl newidiadau yr wyf wedi’u gweld yn ystod fy ngyrfa wedi bod yn rhai cadarnhaol, ond yn fy marn i, bydd cyflwyno Deddf Lefelau Staff Nyrsio (Cymru) 2016 yn un o’r newidiadau pwysicaf yr wyf wedi’u gweld. Rwy’n ystyried hwn yn gam cadarnhaol i fyrddau iechyd, staff nyrsio ac, yn bwysicaf oll, i’n plant, pobl ifanc a’u teuluoedd.

Mae Rhaglen Staff Nyrsio Cymru Gyfan yn cynorthwyo GIG Cymru i fodloni gofynion Deddf Lefelau Staff Nyrsio (Cymru), sy’n gosod dyletswydd gyfreithiol ar fyrddau iechyd ac ymddiriedolaethau i sicrhau eu bod yn darparu digon o nyrsys i roi amser i nyrsys ofalu am gleifion mewn ffordd sensitif.

Rôl y llif gwaith pediatrig yw dyfeisio dull ar sail tystiolaeth er mwyn pennu lefelau staff priodol o fewn wardiau cleifion mewnol pediatrig a amlygwyd. Rhaid rhoi tystiolaeth mewn cyd-destun Cymreig i’r dull, a dylai ddilyn model cyffredin o driongli, sy’n canolbwyntio ar dair ffynhonnell hanfodol o wybodaeth: aciwtedd cleifion, dangosyddion ansawdd, a barn broffesiynol. Hyd yma, mae 18 o wardiau pediatrig cleifion mewnol dros y pum bwrdd iechyd wedi cymryd rhan mewn cofnodi data am aciwtedd ar gyfer yr archwiliadau ddwy waith y dydd.

Ym mis Mehefin eleni, cynhaliom ddigwyddiad pediatrig llwyddiannus lle daeth nyrsys pediatrig ynghyd o bob cwr o Gymru i rannu eu gwybodaeth a’u harbenigedd am adolygu a diwygio fersiwn ddrafft lefelau gofal pediatrig newydd Cymru i baratoi ar gyfer profi ar y wardiau.

Mae fy mrwdfrydedd am y prosiect hwn wedi tyfu yn ystod y cyfnod hwn, yn sgil adborth gwych yr wyf wedi’i dderbyn gan gydweithwyr ledled Cymru, a’r teimlad y gellir cyflawni pethau arwyddocaol trwy weithio gyda’n gilydd, creu partneriaethau a systemau cymorth a all fynd y tu hwnt i nodau’r prosiect presennol.

Jul 312018
 

Amy Howells

Yn ystod fy lleoliad gwaith gyda’r tîm Gwella 1000 o Fywydau, dw i wedi mwynhau amrywiaeth o sesiynau mewn gwahanol feysydd yn yr adrannau ac wedi dysgu am y ffyrdd y mae’r tîm yn gwella canlyniadau ar gyfer defnyddwyr gwasanaeth y GIG yng Nghymru.

Fy nysgu o gwmpas Gwella Ansawdd Gyda’n Gilydd (IQT) …

Uchafbwynt penodol i fi oedd trafod Hyfforddiant IQT gyda Keely McCarthy (Rheolwr Gwelliant) a gallu cwblhau’r IQT lefel Efydd yn ddiweddarach ar y diwrnod hwnnw. Dysgais am y gwahanol lefelau o hyfforddiant IQT y gellir eu gwneud gan staff GIG. Teimlais y byddai’r ffordd y mae’r lefelau’n cael eu dysgu drwy ehangu meddwl ochrol yn gwella hyder a gwaith tîm.  Mae defnyddio arfer ar sail tystiolaeth drwy gasglu data cyn, yn ystod ac ar ôl gwneud newidiadau bach i adrannau, yn help mawr gyda gweithredu newid ar raddfa fwy, os yn llwyddiannus, a gwneud addasiadau os oes angen. Y peth pwysicaf a ddysgais oedd y gallai unrhyw aelod o staff y GIG gymryd rhan a gweithredu newidiadau i wneud gwelliannau i les cleifion a staff. Mae’n grêt bod yr holl aelodau o staff yn gallu bod yn rhan o wella ansawdd, yn hytrach na bod hyn yn digwydd ar lefel uwch yn unig.

Rhaglen Staffio Nyrsys Cymru Gyfan…

Fe wnes i lwyr fwynhau fy amser yn Ysbyty Tywysog Cymru, lle roeddwn yn gallu gwylio Dawn Parry (Arweinydd Prosiect Pediatrig Rhaglen Staffio Nyrsys Cymru Gyfan) yn siarad â nyrsys pediatrig, meddygon a chynorthwywyr gofal iechyd ynglŷn â chraffter a Rhaglen Staffio Nyrsys Cymru Gyfan. Nid oeddwn yn ymwybodol o lefelau craffter cleifion (graddio cleifion o 1 I 5 ar sail lefel y gofal sydd ei angen a’r amser y mae’n ei gymryd i ddarparu’r gofal hwn) cyn treulio’r bore gyda Dawn. Cafodd pwysigrwydd graddio cleifion yn gywir er mwyn sicrhau lefelau diogel o staff nyrsio ar wardiau ei bwysleisio yn y cyflwyniad, a theimlais fod natur ryngweithiol y sesiynau hyn yn ddiddorol a gwybodus iawn. Treuliais y diwrnod hefyd yn Ysbyty Singleton yn gwylio Joanna Doyle (Rheolwr Rhaglen Staffio Nyrsys Cymru Gyfan) yn cynnal diwrnod gwybodaeth Staffio Nyrsys. Mynychodd gwahanol fandiau o weithwyr iechyd proffesiynol a meysydd eraill o’r bwrdd iechyd y diwrnod staffio hwn, ac roedd yn hynod ddiddorol gwrando ar sut mae’r Ddeddf Staffio Nyrsys Cymru Gyfan yn gweithredu mewn adrannau cleifion mewnol meddygol a llawfeddygol dwys i oedolion.

Yn ystod yr wythnos, cefais hefyd fewnwelediad i wahanol raglenni yn ymwneud â gwrthsefyll gwrthficrobaidd a heintiau yn gysylltiedig â gofal iechyd, a oedd yn ddiddorol iawn yn fy marn i. Mewn cyfarfodydd gyda Helen Ronchetti (Rheolwr Rhaglen HCAI ) a Paul Gimson (Rheolwr Rhaglen Gofal Sylfaenol Cenedlaethol) dysgais am y mentrau mewn gofal cymunedol ac o fewn ysbytai sy’n anelu at leihau nifer yr heintiau sy’n gysylltiedig â gofal iechyd ac, yn sgil hynny, gwrthsefyll gwrthficrobaidd. Mae gweithredu sy’n cynnwys cyfyngu ar yr amser y defnyddir dyfeisiadau ymwthiol fel cathetr a chaniwla, lleihau gor-rhagnodi meddyginiaethau, gan gynnwys gwrthfiotigau a chynyddu hydradaeth mewn hen bobl er mwyn lleihau enghreifftiau o Heintiau’r Llwybr Wrinol i gyd yn anelu at leihau heintiau o fewn gofal iechyd. Roedd hi’n ddiddorol gweld sut gallai’r newidiadau bach hyn gael effaith anferth ar heintiau sy’n gysylltiedig â gofal iechyd a gwrthsefyll gwrthficrobaidd.

Jul 182018
 

Owen Hughes Seicolegydd Cwnsela Ymgynghorol a
Phennaeth y Gwasanaeth Rheoli Poen a Blinder, Bwrdd Iechyd Addysgu Powys

Mae cymuned Q wedi agor ei drysau i aelodau newydd unwaith eto, ac efallai eich bod yn meddwl tybed sut mae’r gymuned hon yn wahanol i’r sefydliadau gwella eraill sydd ar gael ym maes iechyd. I fi, mae cymuned Q YN wahanol. Mae’n dod â grŵp unigryw o bobl at ei gilydd ac mae wedi arwain at ddysgu a chyfleoedd nad ydw i wedi dod o hyd iddyn nhw yn unman arall.

Yn y gorffennol, byddai’n ddigon teg meddwl bod gwelliant neu ddatblygu sefydliadol yn gyfrifoldeb i’r bobl sy’n dod i ddatrys problemau yn unig. Fodd bynnag, erbyn heddiw, mae’n rhan o waith beunyddiol pawb. Fel clinigydd ac arweinydd gwasanaeth, rwy’n chwilio am adnoddau a rhwydweithiau o hyd i fy helpu i feddwl am ffyrdd o fodloni anghenion ein poblogaeth heb orfod gwario mwy o arian, ac i fi, mae cymuned Q wedi bod yn gyfle gwych i gwrdd â phobl wych ac i glywed syniadau gwirioneddol ysbrydoledig.

Y Sefydliad Iechyd sydd y tu ôl i gymuned Q. Mae’n rhwydwaith o bobl sydd â diddordeb mewn gwella pob elfen o iechyd a lles. Er bod nifer o aelodau yn gweithio ym maes gwella parhaus neu ddatblygu sefydliadol, mae digonedd o weithwyr proffesiynol o sefydliadau iechyd, gofal, tai a’r trydydd sector yn aelodau, yn ogystal â’r bobl sy’n defnyddio’r gwasanaethau eu hunain.

Ymunais tua dwy flynedd yn ôl, a chymerais ran fwy neu lai yn syth yn y “Q Lab” cyntaf, oedd yn canolbwyntio ar ddatblygu cymorth cymheiriaid. Rwyf wastad wedi hoffi gweld pobl yn gweithio gyda’u cymheiriaid i oresgyn eu heriau. Mae pobl sy’n fodlon rhannu eu profiad bywyd yn gallu bod yn hynod bwerus, ond yn aml iawn, mae’r cynlluniau cymorth i gymheiriaid yn dod i ben yn rhy fuan. Mae’r Q Lab wedi fy ngalluogi i rwydweithio ag ystod amrywiol o bobl sydd â phrofiad helaeth gyda’i gilydd, ac mae wedi fy ngalluogi i ddysgu ffyrdd gwell o symud ymlaen. Felly, rydym bellach yn gweithio gyda Chymunedau Digidol Cymru i helpu defnyddwyr gwasanaethau i fod yn fwy hyderus a medrus wrth ddefnyddio adnoddau ar-lein i’w helpu i hunan-reoli.

Rwyf wedi cael fy mhlesio gan yr amser a’r ystyriaeth a roddwyd i ddylunio’r Q Labs. Mae’r deunyddiau a ddefnyddir yn y gweithdy a’r ffordd y mae’r broses wedi cael ei rhoi at ei gilydd wedi bod mor ysgogol, ac rwyf wedi gadael pob digwyddiad gyda thoreth o syniadau a chysylltiadau. Mae wedi gwneud i fi feddwl am y deunyddiau rwyf’n eu defnyddio mewn gweithdai a chyfarfodydd gyda defnyddwyr gwasanaethau a chydweithwyr, ac mae wedi dangos i fi pa mor bwysig yw dylunio wrth wella gwasanaethau. Maen nhw’n dweud bod dyluniad da yn rhyddhau dopamin yn yr ymennydd, ac mae hynny’n esbonio pam mae’r broses yn teimlo mor fuddiol.

Yn ddiweddar, rwyf wedi bod yn cymryd rhan yn y broses Q Exchange. Ar ddiwedd y broses, ceir posibilrwydd o dderbyn hyd at £30,000 i gefnogi prosiect, ond mae’r broses o roi’r cynnig at ei gilydd gyda chymorth a heriau aelodau eraill cymuned Q wedi bod yr un mor werthfawr. Mae mewnbwn y gymuned yn golygu bod y prosiect wedi datblygu o syniad dechreuol i gysyniad llawer mwy cadarn a allai fod yn deilwng o gyllid. Y gymuned fydd yn dewis y prosiectau a ariennir ym mis Medi, ar ôl rownd arall o ddatblygu. Os byddwn yn ddigon lwcus i gael ein dewis, rwy’n gwybod y bydd rhagor o gymorth ar gael i sicrhau ei fod mor llwyddiannus â phosibl.

Os oes gennych chi ddiddordeb mewn datblygu eich sgiliau gwella gwasanaethau, eisiau syniadau newydd a chael eich herio, ac eisiau bod yn rhan o gymuned garedig a chefnogol, rwyf yn argymell cymuned Q yn fawr.

Jul 112018
 

Mae pob un ohonom yn adnabod rhywun sydd ag egni diddiwedd, a digon o fynd ynddo i godi cywilydd ar Audi. Rhywun sydd i’w weld yn cyflawni mwy mewn wythnos nag y mae’r rhan fwyaf o bobl yn llwyddo i’w wneud mewn mis – wyddoch chi… y rhai sydd â swydd sy’n gofyn llawer, teulu prysur gydag o leiaf 2 o gŵn a chath achub, yn pobi cacennau’n rheolaidd ac yn cynnal rhandir llewyrchus dros ben (neu glwb drama amatur).

Yn syml, maen nhw’n ‘tours de force’ (‘Force’ nid ‘France’, hynny yw… wna i ddim meiddio dechrau ar y cyffelybiaethau seiclo). Ni fydd y Tours de Force hyn yn derbyn ymdrechu’n galed er mwyn cael canlyniadau o ansawdd is, ac maen nhw’n mynd ati i ddatrys pethau, neu’r hyn yr ydyn ni’n hoff o’i alw’n “brosiectau gwella”. Dyma’r consurwyr sy’n torchi llewys ac yn datgan ar goedd ei bod hi’n hen bryd am newid, ac sy’n annog eu cymheiriaid, eu timau a’u cydweithwyr i wneud yr un fath.

Ac os na fydd hynny’n gweithio, byddan nhw’n ymbil ac yn pledio ar y rhai sy’n eu bychanu, neu’n rhoi cynnig ar hen driciau gwarchodwyr plant i’w hysgogi i’w dilyn (y stepen ddrwg, unrhyw un?). Mae’n gallu bod yn dipyn o sioe.

Y broblem yw y gall droi’n gyflym yn brosiect unigol iddyn nhw, eu ffefryn nhw, eu baban – ac mae hyn yn amlwg yn yr iaith a ddefnyddir – “Mae angen i fi fynd i gyfarfod sy’n trafod peth Chris” neu “Mae angen i fi gofnodi gwybodaeth yn offeryn Avril”.

Felly, ni waeth pa mor llwyddiannus yw’r prosiect, mae’r Tour de Force yn poeni bod angen iddo fod yno i sicrhau ei fod yn parhau.

Drwy’r amser.

Ac efallai bod hynny’n wir weithiau. Ond does dim rhaid iddo fod.

Mae cyfathrebu’n llwyddiannus yn y dyddiau cynnar i wneud i bobl eraill gredu (dyma ni… mae’r ferch data yn mwydro ETO am siarad) neu amlygu Tour de Force arall yn ein plith yn ffordd wych o newid meddwl y rhai sy’n llai brwdfrydig. Yn sicr, mae’n rhannu’r baich.

I fi, y peth pwysig ar gyfer arwain yn dda er mwyn gwella yw cadw at eich neges graidd, a pheidio â gwyro oddi wrth yr hyn nad oes modd cyfaddawdu arno. Yr hyn sy’n allweddol yn y rhan olaf yw gwybod yn union beth yw hynny, fel bod modd i bobl eraill gyflawni’r pethau eraill ym mha ffordd bynnag a ddewisant. Mae eich cydweithwyr yn oedolion sy’n gallu meddwl drostyn nhw eu hunain, felly dylech eu trin yn yr un ffordd, a chofiwch fod gan bobl eraill syniadau da, er mai chi, efallai, sydd â’r holl ysgogiad.

Yn bwysicaf oll, bwydwch nhw fesul dipyn… drip…drip…drip. Yr un iaith. Yr un syniadau. Os ydyn nhw’n dda, byddan nhw’n parhau – p’un a ydych chi’n bresennol ai peidio.

Rydyn ni yng Ngwasanaeth Gwella 1000 o Fywydau ar daith barhaol i wella, ac rydyn ni eisiau sicrhau ein bod yn manteisio’n llawn ar ein sgiliau a’n doniau. Cawsom ein hailwampio’n sylweddol dair blynedd yn ôl dan arweiniad Sais digyfaddawd tal iawn, a oedd yn siarad yn dawel ac yn ystyfnig fel mul. Roedd yn gwbl benderfynol ynghylch unioni â model gwella IHI, ac roedd braidd yn or-frwdfrydig am fesur.

 

 

 

 

 

Yn awr, mae ei famwlad wedi ei alw yn ôl, ac mae’n gadael Hen Wlad ein Tadau. Alla’ i ddim cyfrif faint o bobl sydd wedi gofyn beth fydd hanes gwasanaeth Gwella 1000 o Fywydau heb Aidan. Y gwir amdani yw, rydyn ni’n gwybod pa rannau sydd wedi’u hymgorffori ynom ni, a pha rannau y mae angen rhywfaint o waith arnynt. Wrth gwrs, efallai byddwn yn addasu rhai pethau, neu’n gadael iddyn nhw fynd yn dawel bach.

Er nad yw hyn yn ymddangos fel canmoliaeth, rydym yn ei olygu yn y ffordd orau bosibl: “Bos, mae’n iawn, does dim angen i ti fod yn bresennol i barhau â’r gwaith gwych rwyt ti wedi’i ddechrau, mi fyddwn ni’n iawn”.

Dyna beth yw arwain.

Jul 092018
 

Mae OBS Cymru, prosiect gwella ansawdd cydweithredol Cymru gyfan sydd â’r nod o leihau niwed yn sgil gwaedlif ôl-enedigol, wedi cyrraedd y rhestr fer ar gyfer dwy wobr eleni yn y Gwobrau Diogelwch Cleifion a Gwobrau GIG Cymru.

Rydym ni wedi bod yn cael diweddariad ar y prosiect gan ei ddwy fydwraig arweiniol genedlaethol, Elinore Macgillivray a Kathryn Greaves.

 

Ar gyfer unrhyw un sydd heb glywed am OBS Cymru, allwch chi ddechrau trwy roi trosolwg?

Elinore: Gwaedlif ôl-enedigol (gwaedlif gormodol ar ôl geni plentyn) yw’r ail achos mwyaf o farwolaethau mamol uniongyrchol yn y DU, ac mae’n cyfrif am  80% o farwolaethau mamol. Bydd 1 o bob 20 menyw yn colli dros 1 litr o waed ôl-enedigol, ac ar gyfer 1 o bob 200, bydd gwaedu sy’n bygwth bywyd yn digwydd, sy’n arwain at nifer o ganlyniadau corfforol ac emosiynol niweidiol. Mewn achosion prin (oddeutu unwaith bob 3 blynedd yng Nghymru), bydd gwaedlif ôl-enedigol (PPH) yn arwain at faban yn mynd adref heb ei fam. Gan ystyried hyn, roedd angen amlwg i wella ansawdd rheoli gwaedlif ôl-enedigol, a chytunodd yr holl Fyrddau Iechyd yng Nghymru i gymryd rhan yn y prosiect.

Kathy: Mae gwaedlif ôl-enedigol yn un o’r pum prif risg ansawdd a diogelwch a amlygwyd ar gyfer pob uned famolaeth yng Nghymru. Mae OBS Cymru – Strategaeth Gwaedu Obstetrig i Gymru yn brosiect gwella ansawdd tair blynedd cenedlaethol, bellach yn ei ail flwyddyn, sy’n ceisio lleihau niwed yn sgil gwaedlif ôl-enedigol. Prif nod y prosiect yw lleihau nifer y menywod sy’n dioddef gwaedlif obstetrig enfawr.

Sut mae’r prosiect yn cyflawni ei nodau?

Elinore:  Ers lansio’r prosiect ym mis Tachwedd 2016, mae nifer o ymyriadau wedi cael eu rhoi ar waith ar draws wardiau geni dan arweiniad obstetrig yng Nghymru, gan arwain at ganlyniadau cadarnhaol:

  • Mae asesu risg ar gyfer gwaedlif ôl-enedigol nawr yn dod yn rhan arferol o’r broses dderbyn mewn lleoliadau geni dan arweiniad obstetrig, sydd wedi arwain at ymwybyddiaeth gynyddol o ganfod, atal a rheoli gwaedlif ôl-enedigol a chynllunio’n gynnar ar gyfer hynny.
  • Mae amlygu cynnar trwy fesur colli gwaed yn cael ei ymsefydlu mewn ymarfer, a chaiff faint o waed ôl-enedigol a gollir gan dros 90% o fenywod ei fesur.
  • Mae gwaith tîm amlddisgyblaethol yn gwella o ganlyniad i’r hyfforddiant a ddarparwyd gan dimau OBS Cymru. Mae clinigwyr, gan gynnwys bydwragedd, cynorthwywyr gofal iechyd, anesthetyddion, obstetryddion, ymarferwyr yr adran lawdriniaethau, a myfyrwyr sy’n gweithio mewn lleoliadau mamolaeth, wedi derbyn hyfforddiant OBS Cymru, ac maent wedi defnyddio’r ymagwedd 4 cam i reoli gwaedlif ôl-enedigol.
  • Mae peiriannau profi pwynt gofal ROTEM wedi cael eu gosod ym mhob ward geni yng Nghymru i ganiatáu mynediad at ganlyniadau tolchi cyflym ac arwain rheoli cynhyrchion gwaed. Mae data cynnar yn awgrymu bod hyn yn arwain at ostyngiad mewn rhoi cynhyrchion gwaed yn sgil gwaedlif ôl-enedigol.

Kathy:   Caiff yr ymyriadau hyn eu cefnogi gan system gadarn o gasglu data gan dimau hyrwyddo OBS Cymru lleol, ac mae gennym ni dîm pwrpasol ym mhob ward geni dan arweiniad obstetrig yng Nghymru. Mae timau lleol yn defnyddio’r data a gesglir i ddadansoddi a sefydlu meysydd i’w gwella o fewn eu byrddau iechyd eu hunain. Mae’r timau hyrwyddo yn mynychu cyfarfodydd cenedlaethol lle mae enghreifftiau clinigol a gyflwynir yn dangos sut mae egwyddorion OBS Cymru wedi cefnogi penderfyniadau a chanlyniadau gwell i fenywod.  Yn ogystal â hyn, mae bydwragedd o bob bwrdd iechyd yn cyfarfod yn flynyddol i adolygu a rhannu dysgu, a chyflwyno hyn i’w byrddau iechyd i ledaenu arfer da.

Ydych chi wedi gweld unrhyw newidiadau ers lansio’r prosiect ym mis Mai 2016?

Elinore – Mae data cynnar yn dangos bod faint o waed a gollir gan dros 90% o fenywod yn cael ei fesur, sy’n grymuso clinigwyr i roi’r driniaeth gywir i’r menywod cywir, ar yr adeg gywir. Mae’r defnydd o gynhyrchion gwaed yn sgil gwaedlif ôl-enedigol hefyd yn dechrau gostwng.

Kathy: Mae OBS Cymru yn brosiect gwella ansawdd byw a chynhelir sgyrsiau dyddiol yn y byrddau iechyd am arfer da a’i effaith ar arferion. Mae un bwrdd iechyd wedi ymgorffori asesu risg yn rhan o drosglwyddo amlddisgyblaethol wrth adolygu’r menywod sy’n esgor, fel bod y tîm yn ymwybodol o unrhyw risgiau posibl ac yn gwneud paratoadau priodol fel tîm, cyn i’r menywod roi genedigaeth. Mae eraill wedi nodi risg bosibl wrth ddefnyddio gorchuddion yn ystod  esgor, a’r gwaed cudd a gollwyd sy’n cael ei gasglu. Mae ateb syml, sef gosod y tiwb sugno a ddefnyddir yn ystod gweithdrefn yn y gorchudd, wedi datrys y posibilrwydd o fethu gwaedu araf, cyson, na sylwir arno. Mae’r perlau dysgu hyn yn cael eu rhannu ledled Cymru, er mwyn i eraill allu elwa ar enghreifftiau o ymarfer, ac mae ein timau hyrwyddo yn rhan annatod o ledaenu hyn. Rydym ni wrth ein bodd bod y prosiect wedi cael ei gydnabod yn y Gwobrau Diogelwch Cleifion a Gwobrau GIG Cymru. Mae’n fraint cyrraedd y rhestr fer ac rydym ni’n cydnabod ein bod ni’n ffodus i gael cynrychioli holl wasanaethau mamolaeth Cymru, a bod y wobr hon ar eu cyfer nhw, a’u gwaith caled a’u hymrwymiad i’r prosiect.

Beth sy’n eich gwneud chi’ch dwy mor frwdfrydig am y prosiect hwn?

Kathy:  Mae bob amser yn galonogol gweld twf yn fy hyder i fel ymarferwr, a fy nghydweithwyr bydwreigiaeth fel proffesiwn, a’u rôl annatod o ran rheoli gwaedlif ôl-enedigol. Mae’r gwaith papur 4 cam wedi rhoi offeryn dangosol i fydwragedd sy’n mesur gwaedlif ôl-enedigol yn ddiagnostig, ac mae wedi ffurfioli pwyntiau sbardun penodol ar gyfer gweithredu, sy’n ategu ymwybyddiaeth sefyllfaol y tîm wrth reoli gwaedu obstetrig. Bob dydd, mae timau bydwreigiaeth yn mynd i’r gwaith gyda’r bwriad o wneud gwaith da, a dyma un o’r dulliau sydd ganddyn nhw i allu cyflawni hyn bob dydd, o Fangor yn y gogledd, i Gaerfyrddin yn y gorllewin, a Chaerdydd yn y de, unwaith i Gymru.

Elinore: Mae’n fraint bod yn gysylltiedig â phrosiect sydd nid yn unig yn gwella canlyniadau i fenywod, ond hefyd yn grymuso timau i ddefnyddio’r sgiliau y maen nhw wedi’u caffael i gael yr hyder i ddarparu’r driniaeth gywir, i’r menywod cywir, ar yr amser cywir. Mae mesur colli gwaed yn dod yn offeryn pwerus i gyfathrebu yn ystod gwaedlif ôl-enedigol, sy’n gwella gwaith tîm. Rhan bwysig o’r prosiect yw profiad y menywod. Mae ein harolwg cleifion yn dangos, er y gall gwaedlif ôl-enedigol fod yn brofiad brawychus, mae menywod a’u partneriaid geni yn teimlo’n hyderus eu bod nhw’n derbyn gofal o safon uchel, sy’n rhoi boddhad mawr.

Ar ôl dwy flynedd o brosiect tair blynedd, beth yw dyfodol OBS Cymru?

Elinore:  Er ein bod ni wedi cymryd camau breision tuag at wella gofal yn ystod  gwaedlif ôl-enedigol, byddwn ni’n parhau i weithio ar gynnal y newidiadau hyn y tu hwnt i oes y prosiect. Mae ymagwedd OBS Cymru at reoli gwaedlif ôl-enedigol wedi cael ei hymgorffori yn PROMPT Cymru Gyfan, fel rhan annatod o gynnal egwyddorion asesu risg, mesur colli gwaed, ymwneud cynnar gan dîm amlddisgyblaethol, a phrofi pwynt gofal ROTEM. Rydym ni hefyd yn awyddus i weld sut mae’r data’n adlewyrchu’r newidiadau hyn.

Darganfyddwch fwy am OBS Cymru yma a dilynwch y sgwrs ar Twitter #OBSCymru

May 112018
 

Joanna Doyle, Rheolwr Rhaglen Staff Nyrsio Cymru Gyfan

Mynychais Fforwm IHI yn Amsterdam ym mis Mai 2018, fel rhan o dîm 1000 o Fywydau, yn arddangos y gwaith ansawdd a diogelwch sy’n cael ei gyflawni yng Nghymru. Mae’r Rhaglen Staff Nyrsio yn cefnogi GIG Cymru i fodloni gofynion Deddf Lefelau Staff Nyrsio (Cymru), sy’n gosod dyletswydd gyfreithiol ar Ymddiriedolaethau a Byrddau Iechyd i sicrhau eu bod nhw’n darparu digon o nyrsys i ganiatáu amser i’r nyrsys ofalu am gleifion yn sensitif. Gan mai Cymru oedd y wlad gyntaf yn Ewrop i ddeddfu ar lefelau staff nyrsio, rhoddodd y fforwm gyfle i arddangos y gwaith arloesol sy’n cael ei wneud yng Nghymru, sy’n ennyn diddordeb rhyngwladol. Fel arweinydd Rhaglen Staff Nyrsio Cymru, roeddwn yn falch iawn o gael cyfle i gyflwyno poster ar y rhaglen waith i weithwyr gofal iechyd proffesiynol a rheolwyr o bob cwr o’r byd. Bydd y Ddeddf Staff Nyrsio yn ddylanwadol o ran grymuso nyrsys a rhoi’r dystiolaeth sydd ei hangen arnynt i ategu eu barn broffesiynol wrth bennu’r lefelau staff nyrsio sydd eu hangen arnynt i gynnig gofal diogel ac effeithiol i’w cleifion.

Fe wnaeth y Fforwm ddarparu cyfle unigryw i ehangu fy ngwybodaeth ar amrywiaeth o brosiectau a mentrau ansawdd a diogelwch. Roeddwn i’n gallu rhwydweithio gyda gweithwyr proffesiynol sy’n ymglymedig â gwella ansawdd, ac mae gen i ddiddordeb brwd mewn gwella ansawdd a diogelwch gofal a ddarperir i gleifion sy’n cyrchu gwasanaethau gofal iechyd. Roedd ehangder a chwmpas y profiad a’r arbenigedd yn helaeth, yn goleuo, ac yn darparu llawer i feddwl amdano.

Hefyd, enillais fwy o brofiad yn cyflwyno ar waith staff nyrsio cenedlaethol, ar lwyfan rhyngwladol y tro hwn. Bu modd i mi siarad â chynrychiolwyr o wledydd gwahanol am yr heriau y maen nhw’n eu hwynebu mewn perthynas â staff nyrsio yn eu hardaloedd nhw a sut maen nhw’n rhagweld y bydd y Rhaglen Staff Nyrsio o fudd i gleifion, nyrsys a byrddau iechyd yng Nghymru. Roedd llawer o gynrychiolwyr yn awyddus i ddarganfod mwy am y rhaglen waith genedlaethol, y gwnaethant gydnabod yr oedd yn ddatblygiad cadarnhaol â llawer o fuddion i randdeiliaid.

Enillais gyfoeth o wybodaeth am fentrau ansawdd a diogelwch newydd a phresennol, sy’n cael eu cyflwyno mewn gwledydd gwahanol, ac mae’r wybodaeth hon wedi rhoi llawer o syniadau i mi eu rhannu ag aelodau o grŵp Staff Nyrsio Cymru a chydweithwyr sy’n ymwneud â’r rhaglen waith hon.

 

Feb 132018
 

Grant Evans, Uwch Reolwr Datblygu Sefydliadol a beirniad Gwobrau GIG Cymru

Mae gwobrau GIG Cymru yn llwyfan cenedlaethol ar gyfer rhagoriaeth ac yn dathlu arfer da o ran cyflwyno gofal gwell ac o ansawdd uchel i gleifion ledled Cymru. Mae wyth categori ac mae gan bob categori banel beirniadu annibynnol. Yn y rownd gyntaf, mae’r panel yn rhoi sgôr i bob ymgeisydd ac yn dewis rhestr fer o dri i fynd ymlaen i’r ail rownd o feirniadu sy’n digwydd trwy ymweliad â safle.

Rydym wedi treulio rhai munudau gyda Grant Evans, Uwch Reolwr Datblygu Sefydliadol a beirniad Gwobrau GIG Cymru, er mwyn glywed rhagor ynglŷn â beth mae’r rôl yn ei olygu…

C – Beth mae’r beirniaid yn chwilio amdano yng ngheisiadau Gwobrau GIG Cymru?

A – Ar lefel sylfaenol, mae beirniaid yn chwilio am ymgeiswyr sydd wedi diwallu meini prawf penodol yn ymwneud â phob categori gwobrwyo. Bydd y rhan fwyaf o’r ymgeiswyr wedi diwallu’r meini prawf felly rydym yn cymryd cipolwg y tu hwnt i hyn er mwyn ceisio mesur y lefelau cynyddol o dosturi a chwestiynu arfer clinigol neu reolaethol presennol er mwyn deall canlyniadau bwriad y tîm clinigol. Mae timau clinigol yn ymgymryd â newid heb wybod yn llawn ble y bydd yn eu cymryd, mae’n broses o archwilio diarwybod lle mae’r bwriad yn darparu’r ysgogiad sydd yn y pendraw yn ffurfio profiad gwell y cleifion o’r gwasanaeth.

C – Beth yw’r prosiect mwyaf cofiadwy yr ydych wedi ymweld ag ef? A – Ar ôl beirniadu am sawl blwyddyn, mae cymaint o brosiectau cofiadwy i ddewis ohonynt.  Maen fraint bod yn feirniad. Dros y ddwy flynedd ddiwethaf rwyf wedi ymweld â thîm Iechyd Meddwl sydd wedi trawsnewid y modd y mae’n trin cleifion dementia trwy sylweddoli  bod gwrthrychau neu symbolau personol yn tawelu gorbryder yn sylweddol. Rwyf wedi ymweld â ward ble roedd y staff yn arddangos tosturi anhygoel a wnaeth drawsnewid bywydau merched oedd yn agored i niwed.  Hefyd, fe gwrddais â thîm gofal iechyd yn y gymuned a wellodd ansawdd bywyd claf oedd yn sâl iawn drwy ei galluogi hi i symud allan o leoliad gofal eilaidd ac i’w chartref tuag at ddiwedd ei bywyd.

C – Beth yw’r fantais o wneud cais?

A – Mae clinigwyr yn darparu gofal tosturiol bob dydd. Mae’n waith caled a gall fod yn broses ddiddiwedd.  Mae’r gwobrau’n gwneud i ymgeiswyr oedi, meddwl ac ysgrifennu am eu cyflawniadau.  Yn y rhan hon o’r broses mae ymgeiswyr yn aml yn adnabod gweithredoedd a chanlyniadau nad ydynt wedi eu gweld o’r blaen.  Yna maent yn rhannu hyn gyda thîm o wylwyr diduedd sy’n darparu peth adborth ac yn cymharu eu gwaith gydag ymgeiswyr eraill.  Mae hyn yn codi  proffil eu cyflawniadau o fewn eu sefydliad ac yn genedlaethol.  Mae cydnabyddiaeth fel hyn yn dda i forâl a datblygiad pellach o fewn y diwylliant gwella.

Gellir gwneud cais ar gyfer gwobrau eleni tan 23 Ebrill – darllenwch ragor am y categorïau yma a gwnewch gais ar-lein heddiw yma

 

Nov 172017
 

Kate Mackenzie

Roedd fy mlog diweddaraf yn trin a thrafod rhifau oer a chaled…ffeithiau, ffigurau a chyngor gwych (!) megis “Byddwch yn ymwybodol o’ch llinell sylfaen” (mae’n werth dilyn y cyngor hwn). Efallai fy mod wedi swnio ychydig fel rhywun ar ‘Wall Street’, a’ch bod yn dychmygu eich hun yn gaeth i gyfrifiannell neu daenlen? Os felly, yna rwy’n gobeithio eich bod wedi gweiddi at y sgrin bod rhedeg ar ôl rhifau yn gallu arwain at bob math o drafferthion. Ac yn wir fe all…rwy’n cytuno’n llwyr â chi…OS mai dyna’r unig beth a gaiff ei ystyried.

Felly beth arall sydd yna? Beth allwch chi ei wneud i sicrhau nad un rhif sych yw hanfod eich prosiect gwella?

Mae’n amser stori.

Beth ydych chi’n ei ddweud wrth eich cleifion, eich cydweithwyr, eich penaethiaid? Sut ydych chi’n cyfathrebu? A pha mor aml?

Yn gyffredinol, mae fy ateb i’r cwestiynau hyn yn cael ei golli mewn pwl o chwifio breichiau a rhefru di-sail. Beth yw eich ymateb chi?

I unrhyw un sydd wedi cymryd rhan mewn hyfforddiant gwella*, fe wyddoch fod treulio amser yn datblygu cynllun mesur clir yn ddefnydd da o amser. Ond sawl un ohonom sy’n buddsoddi’r un faint o egni neu amser yn cynllunio’r hyn rydym yn ei gyfathrebu? Onid siarad yn unig yw hynny?

Tybed ydych chi wrthi’n ystyried y cwestiynau a ofynnwyd uchod neu’n cwestiynu pam mae person data yn sôn am siarad.

Yn y bôn, nid yw cyfathrebu a mesur mor wahanol i’w gilydd pan mae’n fater o gynllunio.

Ysytyriwch, er enghraifft, y 6 chwestiwn mae fy nghydweithiwr cyfathrebu gwych, Andrew Cooper,  wedi’u datblygu ar gyfer  “cyfathrebu er mwyn gwella ansawdd”

  1. Beth ydych chi eisiau ei gyflawni?
  2. Beth sydd ei angen arnoch i ennyn diddordeb?
  3. Beth mae angen i chi ei ddweud?
  4. Sut byddwch chi’n cyrraedd eich cynulleidfa?
  5. Sut byddwch chi’n ennyn diddordeb eich cynulleidfa?
  6. Beth fyddwch chi’n ei ddysgu ar gyfer y tro nesaf?

A phe byddech yn siarad â mi am eich cynllun mesur:

  1. Beth ydych chi eisiau ei gyflawni?
  2. Beth yw’r sefyllfa bresennol?
  3. Beth sydd angen i chi gadw llygaid arno?
  4. Sut byddwch chi’n cadw llygaid arno?
  5. Sut byddwch chi’n ennyn diddordeb eich cynulleidfa?
  6. Beth fyddwch chi’n ei ddysgu ar gyfer y tro nesaf?

Iawn – mae’r derminoleg ychydig yn wahanol, ond nid yw’r prif elfennau mor wahanol â hynny.

Felly yn union fel yr oedd Astaire a Rogers yn cydweddu’n berffaith tra bod Ella Fitzgerald yn pendroni a ddylai roi’r gorau iddi, mae cyfathrebu a mesur gyfuniad da… efallai hyd yn oed yn gyfuniad newydd atyniadol gwerth ei drydar, sef “cyfesur”.

Drwy gynllunio eich strategaeth gyfathrebu ar y cyd â’ch cynllun mesur, gall arbed amser i chi mewn gwirionedd wrth i chi archwilio’r un cwestiynau o ddwy agwedd wahanol yn hytrach nag ymgymryd â thasgau gwahanol. Ac mae’n debygol y bydd meysydd yn gorgyffwrdd – er enghraifft, efallai y bydd angen i chi ddilyn gweithgaredd ar twitter os ydych chi’n codi ymwybyddiaeth. Ac yn ddi-os bydd angen i chi gyflwyno eich data i rywun yn rhywle. Er mwyn bod yn effeithiol, mae angen i chi feddwl am y darlun cyflawn er mwyn rhoi eich hun yn y lle perffaith i gyflawni “Newid” – lle mae pobl yn deall, ac yn ymroddedig i wneud rhywbeth yn wahanol, ac yn awyddus i wella.

Yn yr oes hon lle mae pawb fel pe baent yn codi bwganod, efallai y bydd rhai yn datgan ar unwaith eich bod yn wynebu eich tranc os byddwch yn esgeuluso un o’r rhain, ond mae’n well gen i ddweud eich bod yn fwy grymus o ran sicrhau gwelliannau os byddwch yn apelio at galonnau YN OGYSTAL Â meddyliau eich tîm, eich cleifion a’ch penaethiaid.

Os ydych yn anobeithio oherwydd bod angen cynnwys rhywbeth arall eto yn eich gwaith cynllunio, dyma <https://www.youtube.com/watch?v=tU2i2Qzv1-4> fideo defnyddiol i’ch atgoffa o’r camau allweddol hynny…

Pob hwyl wrth gyfesur!

*Llongyfarchiadau i gydweithwyr Gwella Ansawdd Gyda’n Gilydd – os nad ydych wedi gwneud eisoes, cymrwch gip ar eu gwefan: mae Hyfforddiant Efydd yn wych.

Oct 112017
 

HeatherJane Coombs – SANDS

Yn 2004, roeddwn yn meddwl eich bod yn ddiogel ar ôl eich sgan 12 wythnos yn ystod eich beichiogrwydd, ac mai aros i’ch babi gyrraedd oedd y cam nesaf. Dyna naïf roeddwn i! Roeddwn wedi clywed am fabis marw-anedig ac am fabis yn marw ar ôl cael eu geni ond dim ond mewn operâu sebon. Doedd hyn ddim yn digwydd mewn bywyd go iawn ac i bobl arferol….Nag oedd?

Ar 1 Medi 2004, sylweddolais fod pobl arferol fel fi yn cael babis marw-anedig pan ddywedwyd wrthyf am 10.31pm fod fy mab Xander wedi marw y tu mewn i mi oherwydd toriad yn y brych. Doeddwn ddim yn gwybod sut roeddwn yn disgwyl iddo ddod allan, ond fe wnaeth y sylweddoliad fy mod yn mynd i roi genedigaeth i fabi na fyddai byth yn crio dorri fy nghalon yn ddwy.

Parhaodd yr enedigaeth am y 2 ddiwrnod nesaf ac, yn y diwedd, am 2.43pm ganwyd bachgen bach 5lb 5.5oz hynod hardd (ydw, dw i’n unochrog, ond mae’n wir) a enwyd gennym yn Xander Dangerfield Coombs.  Gallen i ddweud pob manylyn wrthoch chi am yr amser y treuliais yn yr ystafell honno yn aros i roi genedigaeth, hyd yn oed pa mor anghyffyrddus oedd y gwely a’r posteri o fabis ar y waliau. Y noson gyntaf honno, fe glywais 7 babi yn cael eu geni ac roedd gwybod na fyddai fy mabi i byth yn crio yn artaith.

Pan ddywedwyd wrthyf nad oedd gan fy mabi guriad calon ac yna’r newyddion ei fod wedi marw, myfyrwraig o fydwraig ddaliodd fy llaw a chrio gyda mi. Mae ei thosturi hi wedi aros gyda mi. Dwi wedi rhoi fy mydwraig, Cath, oedd yna am ddyddiau’r enedigaeth ac a’m helpodd i drwy oriau anodd iawn, ar bedestal a hi fydd brenhines y bydwragedd am byth yn fy marn i. Roedd hi’n anhygoel. Dw i hefyd yn gwybod bod ei shifft gwaith hi wedi dod i ben am 2pm ar y dydd Mercher hwnnw, ond roedd hi’n dal yna yn gofalu am ei “poppet”, sef yr enw roddodd hi ar Xander, a mi tan wedi 9pm pan adewais i. Fe’i gwisgodd, siaradodd ag e a rhoi amser i ni gael bod gydag e, ac roedd hi yno pan oedd angen unrhywbeth arnon ni. Roedd hi’n anhygoel… Dw i’n rhyfeddu at fydwraig sy’n gallu ymdrin mor gariadus a pherffaith â theulu yn ystod torcalon ac yna’n mynd drws nesaf at deulu y mae eu bywydau wedi newid mewn ffordd arall, yn wahanol i’n bywyd ni.

Trwy fy ngwaith gyda  Sands (elusen ar gyfer babis marw-anedig a marwolaeth ar ôl genedigaeth), yn gyntaf fel gwirfoddolwr ac yna fel gweithiwr, dw i wedi clywed gymaint o straeon ac wedi cwrdd â chymaint o weithwyr iechyd proffesiynol, rhai’n dda a rhai nad ydynt cystal. Pan ofynnwyd i mi ymuno â’r Gweithgor Marw-anedig Cenedlaethol, roeddwn wrth fy modd ac yn ofnus! O ran fy ngwaith, roeddwn yn arweinydd tîm mewn canolfan alwadau, ac yn ystod fy nghyfarfodydd cyntaf roeddwn yn teimlo allan o fy nyfnder, yn aros i rywun ddweud wrthyf fy mod yn twyllo a gofyn i mi beth oeddwn i’n ei wneud yno. Doeddwn i ddim yn deall y siarad meddygol, a byddwn yn aml yn mynd adref â llawer o nodiadau fel y gallwn chwilio ystyr geiriau ar y we, er mwyn deall am beth oedd y sgwrs. Serch hynny, hoffwn feddwl fy mod wedi dechrau cyfrannu dros amser, fel llais y rhieni, ac wedi gwneud rhywfaint o wahaniaeth o fewn y gweithgor.

Roedd bod yn rhan o lansio’r Ymgyrch Beichiogrwydd Mwy Diogel Cymru a bod yn ddigon ffodus i allu rhannu Xander gyda phawb yn anhygoel, ac mae’r bartneriaeth rhwng Sands a’r Rhwydwaith Mamolaeth/Gwella 1000 o Fywydau i’w weld wedi mynd o nerth i nerth, gyda lansio’r Llwybr hyd yn oed yn fwy cyffrous. Pan fyddwn yn dechrau gweld niferoedd y marw-anedig yn gostwng fel y gwnaethon nhw yn yr Alban, bydd hynny wir yn ardderchog. Efallai bod ei draed yn fach, ond mae Xander yn sicr yn gadael ei ôl.

Byddwn yn ymuno i godi ymwybyddiaeth yn ystod wythnos ymwybyddiaeth o golli babis. Am ragor o fanylion am ddigwyddiadau, ewch i www.babyloss-awareness.org